İstanbul Büyükşehir Belediyesi, halk sağlığı açısından risk oluşturan vektörlere karşı yürüttüğü çalışmaları 12 ay boyunca kesintisiz devam ettiriyor. Sivrisinek başta olmak üzere hastalık etkenlerini taşıyabilen vektörlerin kontrol altına alınması, olası salgın risklerinin önlenmesi ve bulaşma ihtimalinin azaltılması hedefleniyor.
İBB ekipleri, dijital altyapı sistemleriyle desteklenen çalışmalar kapsamında İstanbul’un 39 ilçesinde tespit edilen üreme kaynaklarını düzenli olarak kontrol ediyor. Özellikle sivrisinek larvalarına yönelik biyosidal uygulamalarla mücadele kaynağında yürütülüyor.
8 milyon hektar
İstanbul genelinde gerçekleştirilen ergin sivrisinek mücadele çalışmaları kapsamında, Mart 2019-Mayıs 2026 tarihleri arasında toplam 8 milyon 230 bin 912 hektar alanda uygulama yapıldı. Çalışmalar, İBB Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığı Sağlık ve Hıfzıssıhha Şube Müdürlüğü koordinasyonunda sürdürülüyor.
Bilimsel rehberlik
Vektörlerle mücadele faaliyetleri, 15 Eylül 2020’de oluşturulan Vektörlerle Mücadele Bilim Kurulu’nun bilimsel rehberliği doğrultusunda yürütülüyor. Alanında uzman akademisyenlerin yer aldığı kurulun katkılarıyla mücadele stratejileri düzenli olarak güncelleniyor.
Modern yöntemler
Sivrisinek, karasinek, kene, fare, hamamböceği ve pire gibi halk sağlığı açısından risk oluşturan türlere yönelik çalışmalar yıl boyunca devam ediyor. Uygulamalarda ovitraplar, ışık tuzakları, drone destekli çalışmalar ve WALS sistemi gibi modern izleme ve mücadele yöntemleri kullanılıyor.
İstilacı tür takibi
İBB, sivrisineklerle mücadelede entegre vektör yönetimi yaklaşımını esas alıyor. İstilacı Sivrisinek İzleme ve Yönetim Planı doğrultusunda yürütülen izleme, değerlendirme ve mücadele çalışmaları akademik kurumların katkılarıyla sürdürülüyor.
Yoğunluk haritaları
İstanbul’da yayılım gösteren istilacı Aedes türlerine yönelik saha ekipleri ve vatandaş bildirimleri üzerinden tespit edilen alanlarda düzenli çalışma yapılıyor. Türün görüldüğü bölgelerde yoğunluk haritaları oluşturuluyor, veriler dijital veri tabanlarında analiz edilerek uygulama periyotları planlanıyor.
Gece uygulamaları
Ergin sivrisinek mücadelesi Haziran-Ekim döneminde gece saatlerinde ULV uygulamalarıyla yürütülüyor. Kasım-Haziran döneminde ise kışlak alanlar ve kapalı ortamlarda çalışmalar sürdürülüyor. Vatandaşlardan gelen bildirimler uzman ekipler tarafından değerlendirilerek sahada hızlı müdahale sağlanıyor.
Karasinek kontrolü
Karasinek mücadelesi kapsamında gübrelikler, hayvancılık alanları ile kurban satış ve kesim yerlerinde düzenli larva kontrol ve mücadele çalışmaları gerçekleştiriliyor.
Dijital takip
Vektörlerle mücadelede Coğrafi Bilgi Sistemi tabanlı dijital altyapı kullanılıyor. Üreme kaynakları sistem üzerinde kayıt altına alınarak düzenli biçimde takip ediliyor.
Tür tayini
Saha uygulamaları mobil sistemler üzerinden izlenirken, laboratuvar ortamında yapılan tür teşhis çalışmaları risk analizini destekliyor. Elde edilen verilerle erken müdahale ve etkin mücadele süreçleri yürütülüyor.
Hastalık izlemi
Sağlık Bakanlığı ile koordinasyon içinde Batı Nil Virüsü başta olmak üzere vektör kaynaklı hastalıklara yönelik izleme çalışmaları da devam ediyor.
Temel esaslar
Mücadele çalışmalarında vektör üreme alanları dijital ortamda kayıt altına alınıyor ve düzenli olarak izleniyor. Larva aşamasında kaynağında müdahale prensibi uygulanırken, ergin vektör popülasyonu mevsimsel ve bilimsel verilere göre kontrol altında tutuluyor.
Vatandaş bildirimi
Vatandaşlar çevresel riskler konusunda bilgilendirilerek sürece dahil ediliyor. Alo 153 ve diğer kanallar üzerinden iletilen bildirimlere hızlı şekilde müdahale ediliyor.
