Bahar aylarının gelmesiyle birlikte toplumda sıkça görülen solunum yolu şikayetleri yeniden gündeme geliyor. Özellikle burun akıntısı, hapşırık, gözlerde sulanma ve burun tıkanıklığı gibi belirtilerle kendini gösteren alerjik rinit, son yıllarda Türkiye’de giderek daha fazla kişiyi etkileyen önemli bir sağlık sorunu haline geldi. Halk arasında saman nezlesi olarak da bilinen bu durumun, yaşam kalitesini doğrudan etkileyen kronik bir tabloya dönüşebildiği belirtiliyor. Batıgöz Sağlık Grubu Balçova Cerrahi Tıp Merkezi Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Muhittin Dadaş, Türkiye’de alerjik rinit görülme sıklığının dikkat çekici şekilde arttığını belirterek, toplumun yaklaşık yüzde 15-20’sinin bu durumdan etkilendiğini ifade ediyor.
Mevsimsel bir sorun değil
Alerjik rinit uzun yıllar boyunca yalnızca bahar aylarında ortaya çıkan geçici bir problem olarak değerlendirilirken, günümüzde yıl boyu devam edebilen kronik bir hastalık haline gelebiliyor. Özellikle şehir yaşamı, hava kirliliği ve kapalı ortamlarda geçirilen sürenin artması bu değişimde önemli rol oynuyor. Op. Dr. Muhittin Dadaş, alerjik rinitin yalnızca polenlerle sınırlı olmadığını vurgulayarak; ev tozu akarları, hayvan tüyleri, küf mantarları ve hava kirliliğinin de önemli tetikleyiciler arasında yer aldığını belirtiyor. Bu nedenle birçok hasta, yılın farklı dönemlerinde benzer şikayetlerle karşılaşabiliyor.
Burun alerjisi hafife alınmamalı
Alerjik rinit çoğu zaman basit bir nezle gibi algılansa da, aslında günlük yaşamı ciddi ölçüde etkileyebilen bir hastalık olarak öne çıkıyor. Sürekli burun tıkanıklığı, gece uykusunun bölünmesine neden olurken; buna bağlı olarak gün içinde yorgunluk, dikkat dağınıklığı ve performans düşüşü görülebiliyor. Uzmanlar, tedavi edilmeyen alerjik rinitin zamanla sinüzit, orta kulak problemleri ve hatta astım gibi daha ciddi solunum yolu hastalıklarına zemin hazırlayabileceğine dikkat çekiyor. Bu nedenle erken tanı ve uygun tedavinin, hastalığın ilerlemesini önlemek açısından önemli olduğu vurgulanıyor.
Çocuklar ve genç yetişkinler etkileniyor
Alerjik rinit her yaş grubunda görülebilse de özellikle çocukluk ve genç erişkinlik döneminde daha sık ortaya çıkabiliyor. Okul çağındaki çocuklarda ders başarısını etkileyebilecek düzeyde dikkat sorunlarına yol açabilen bu durum, aileler tarafından çoğu zaman fark edilmeden ilerleyebiliyor. Op. Dr. Muhittin Dadaş, genetik yatkınlığın da önemli bir risk faktörü olduğuna dikkat çekerek, ailesinde alerjik hastalık öyküsü bulunan bireylerde alerjik rinit görülme ihtimalinin daha yüksek olduğunu belirtiyor.
Çevresel ve yaşam tarzı faktörleri
Son yıllarda Türkiye’de alerjik rinit vakalarının artmasında birçok etkenin rol oynadığı belirtiliyor. Hava kirliliğinin artması, kentleşme, yeşil alanların azalması ve kapalı ortamlarda daha fazla zaman geçirilmesi bu artışın başlıca nedenleri arasında gösteriliyor. Bunun yanı sıra iklim değişikliğiyle birlikte polen mevsiminin uzamasının da alerjik şikayetlerin daha uzun süre devam etmesine neden olabildiği ifade ediliyor. Bu durumun özellikle bahar aylarında belirtilerin daha yoğun hissedilmesine yol açtığı kaydediliyor.
Kişiye özel yaklaşım
Alerjik rinit tedavisinde ilk adımın, hastalığa neden olan alerjenlerin belirlenmesi olduğu belirtiliyor. Bu doğrultuda hastaya özel bir tedavi planı oluşturulurken, tedavi sürecinde ilaçlar, burun spreyleri ve gerektiğinde alerji aşıları yani immünoterapi uygulanabiliyor. Aynı zamanda hastaların günlük yaşamlarında alerjenlerden korunmaya yönelik önlemler almasının da tedavinin önemli bir parçası olduğu vurgulanıyor. Ev temizliğine dikkat edilmesi, polen yoğunluğunun yüksek olduğu saatlerde dışarı çıkılmaması ve kapalı ortamların düzenli havalandırılması gibi basit önlemler, şikayetlerin kontrol altına alınmasına destek olabiliyor.
Kontrol altına alınabilir
Uzmanlara göre alerjik rinit, doğru yaklaşımla kontrol altına alınabilen bir hastalık. Ancak birçok hasta, şikayetlerini basit bir nezle olarak değerlendirip tedaviye geç başvurduğu için hastalık kronikleşebiliyor. Op. Dr. Muhittin Dadaş, “Burun alerjisi olarak bilinen alerjik rinit, erken dönemde fark edilip uygun şekilde yönetildiğinde hastaların yaşam kalitesini belirgin şekilde artırmak mümkündür. Özellikle uzun süren burun tıkanıklığı, sık hapşırma ve gözlerde sulanma gibi şikâyetler hafife alınmamalı ve bir uzmana başvurulmalıdır.” değerlendirmesinde bulundu.
