Çorum, tarihsel mirasını, üretim gücünü, tarımsal zenginliğini ve mutfak hafızasını yeniden yorumlayarak gastronomi alanında yeni bir şehir vizyonu ortaya koyuyor. Çorum Belediye Başkanı Dr. Halil İbrahim Aşgın’ın ev sahipliğinde, Anadolu mutfağının İstanbul’daki önemli temsilcilerinden Sade Beş Denizler’de düzenlenen buluşmada kentin UNESCO Gastronomi Şehri hedefi ve uluslararası açılım planları değerlendirildi.
Medya, ekonomi, gastronomi ve turizm dünyasından isimlerin katıldığı toplantıda Çorum’un yalnızca tarihiyle değil, mutfak kültürü ve üretim potansiyeliyle de güçlü bir marka şehir olma yolunda ilerlediği vurgulandı. Bu yolculuğun ilk güçlü uluslararası adımlarından biri ise 4–7 Haziran’da Çorum’da düzenlenecek Açık Ateş gastronomi etkinliği olacak.
Çok katmanlı miras
Toplantıda konuşan Başkan Aşgın, şehrin yalnızca tek bir ürünle anlatılamayacak kadar zengin bir birikime sahip olduğunu belirterek, “Çorum’u tek bir ürünle anlatmak mümkün değil. Bu şehir tarih, üretim, tarım, kültür ve güçlü bir mutfak hafızasını aynı anda taşıyor. Biz mutfağa yalnızca lezzet olarak değil; kültürel miras, turizm ve ekonomik kalkınmanın önemli bir bileşeni olarak bakıyoruz.” dedi.
Hititlerden bugüne
Bir dönem Hitit İmparatorluğu’na başkentlik yapan Çorum, Anadolu’nun en köklü medeniyet hafızalarından birini taşıyor. Bu miras; arkeolojik alanların yanı sıra tahıl kültüründe, kolektif sofra geleneğinde, pişirme tekniklerinde, üretim alışkanlıklarında ve kuşaktan kuşağa aktarılan mutfak bilgisinde yaşamaya devam ediyor.
Sofra hafızası
Tahıl ve bakliyat temelli beslenme alışkanlıkları, uzun pişirme teknikleri, saklama yöntemleri, imece kültürü, toplu sofra geleneği ve kadın emeğiyle şekillenen mutfak yapısı, Çorum’u Anadolu’daki birçok şehirden ayrıştıran temel unsurlar arasında yer alıyor. Leblebisiyle tanınan kent; İskilip dolması, Kargı tulumu, Osmancık pirinci, Çorum mantısı, tandır kebabı, has baklava, Alaca boranası, hingal, yarma aşı ve geleneksel hamur işleriyle çok daha katmanlı bir gastronomik hafızaya sahip.
Coğrafi işaret gücü
Türk Patent ve Marka Kurumu verilerine göre Çorum’un coğrafi işaretli ürün sayısı 36’ya ulaştı. Hitit Üniversitesi iş birliğiyle yürütülen akademik çalışmalarda, Hitit tabletlerinde yer alan üretim ve pişirme izleri incelenirken; yerel üreticiler, ustalar ve mutfak hafızasını taşıyan isimlerle sözlü tarih çalışmaları gerçekleştiriliyor.
UNESCO hedefi
Çorum Belediyesi öncülüğünde yürütülen UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı Gastronomi Şehri hazırlıkları kapsamında geniş katılımlı bir çalışma modeli oluşturuldu. Çorum Valiliği, Hitit Üniversitesi, Ticaret ve Sanayi Odası, Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği, kamu kurumları, turizm temsilcileri ve ilgili paydaşların dahil olduğu süreçte hedef, kentin gastronomik potansiyelini kalıcı ve sürdürülebilir bir şehir modeline dönüştürmek.
Kalıcı ekosistem
Başkan Aşgın, UNESCO sürecine ilişkin değerlendirmesinde, “Bizim meselemiz yalnızca bir listeye girmek değil. Yerel üreticiyi destekleyen, mutfak hafızasını koruyan, genç kuşaklara aktaran ve ekonomik dönüşüm yaratan kalıcı bir gastronomi ekosistemi oluşturmak istiyoruz.” ifadelerini kullandı.
Gastro Çorum vizyonu
Çorum Belediyesi’nin geliştirdiği Gastro Çorum yaklaşımı, mutfak kültürünü restoran deneyiminin ötesine taşıyarak üretim, turizm, kültürel sürdürülebilirlik ve şehir ekonomisiyle bütünleştiriyor. Hazırlanan yol haritasında gastronomi rotaları, köy sofraları, yerel üretim deneyimleri, usta-çırak eğitim programları, dijital gastronomi arşivi, üretici odaklı projeler ve mutfak hafızasının belgelenmesi gibi başlıklar yer alıyor.
Tarihi yapılar
Restore edilerek yeniden işlevlendirilen tarihi yapılar da bu yaklaşımın somut örnekleri arasında bulunuyor. Bu kapsamda yeniden hayat bulan Veli Paşa Hanı, geleneksel Çorum mutfağının yaşatıldığı önemli gastronomi duraklarından biri haline geldi.
Üretim altyapısı
Çorum’un gastronomi vizyonunun arkasında güçlü bir üretim altyapısı bulunuyor. Türkiye’nin önemli tarım merkezlerinden biri olan kent; tahıl, bakliyat ve farklı üretim kalemlerindeki kapasitesiyle gastronomiyi yalnızca kültürel değil, ekonomik kalkınma açısından da stratejik bir alan olarak konumlandırıyor.
Uluslararası açılım
Çorum, gastronomi eksenli şehir vizyonunu uluslararası platformlara da taşımaya başladı. EMITT, Travel Turkey ve ITB Berlin gibi önemli organizasyonlarda yer alan şehir, önümüzdeki dönemde İspanya’daki gastronomi platformlarında da görünürlüğünü artırmayı hedefliyor.
Açık Ateş buluşması
4–7 Haziran 2026 tarihlerinde düzenlenecek Açık Ateş etkinliğinde İspanya, Fransa, İtalya, Brezilya ve farklı ülkelerden şefler ile gastronomi profesyonelleri Çorum’da buluşacak. Açık ateş pişirme kültürü, kadim üretim teknikleri, sürdürülebilirlik, yerel ürünler ve gastronomik hafıza; paneller, deneyim alanları ve şef buluşmalarıyla farklı perspektiflerden ele alınacak. Etkinlik, Çorum’un gastronomi üzerinden dünyaya açılan yeni hikâyesinin güçlü başlangıçlarından biri olarak öne çıkıyor.
