Prof. Dr. Nizamoğlu tarafından yürütülen proje, optik sinir hasarına bağlı geri dönüşü olmayan görme kaybı sorununa yenilikçi bir yaklaşım sunmayı hedefliyor. Doç. Dr. Onbaşlı’nın çalışması ise radar, haberleşme ve navigasyon gibi pek çok teknolojinin temelini oluşturan elektronik bileşenlerin daha hassas, daha kararlı ve daha verimli çalışmasını sağlamayı amaçlıyor. 2012 yılından bu yana Türkiye’ye kazandırılan 60 ERC desteğinin 33’ü, Koç Üniversitesi öğretim üyeleri tarafından yürütülüyor.
Avrupa Araştırma Konseyi’nin Kavram Kanıtlama desteği, temel bilim alanında elde edilen güçlü araştırma çıktılarının, prototip geliştirme, güvenlik ve etkinlik testleri, klinik-öncesi doğrulama ve ticarileşme gibi aşamalara taşınmasını amaçlayan son derece seçici bir fon. Bu çağrı döneminde Türkiye’den yalnızca iki projenin Kavram Kanıtlama desteği almaya hak kazanmış olması, Koç Üniversitesi’nin bu alandaki başarısını daha da anlamlı kılıyor. Üniversitenin bu başarısı, yalnızca üst düzey bilimsel bilgi üretmekle kalmayıp, bilgiyi teknolojiye ve toplumsal etkiye dönüştürme kapasitesini de ortaya koyuyor.
Türkiye’de ERC başarısının güçlü adreslerinden biri: Koç Üniversitesi
2012 yılından bu yana Türkiye’ye kazandırılan 60 ERC desteğinin 33’ü, Koç Üniversitesi öğretim üyeleri tarafından yürütülüyor. Bu desteklerin 21’i ana ERC projelerinden, 12’si ise ticarileştirme odaklı ek destekler olan Kavram Kanıtlama projelerinden oluşuyor. Bugüne kadar Koç Üniversitesi bünyesinde ERC desteği alan projelerin 22’si mühendislik, 8’i sosyal bilimler ve 3’ü moleküler biyoloji ve genetik alanlarında yürütülen araştırmaları kapsıyor. Son çağrıda Türkiye’den destek alan yalnızca iki projenin Prof. Dr. Sedat Nizamoğlu ve Doç. Dr. Mehmet Cengiz Onbaşlı’ya ait olması, Koç Üniversitesi’nin Avrupa araştırma ekosistemiyle kurduğu güçlü ve sürdürülebilir etkileşimi bir kez daha ortaya koyuyor.
Görme Kaybına Karşı Yeni Bir Yaklaşım: Optik Sinir Hasarı İçin Kablosuz Implant
Koç Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Sedat Nizamoğlu tarafından yürütülen ve Avrupa Araştırma Konseyi’nin Kavram Kanıtlama desteğine layık görülen proje, optik sinir hasarına bağlı geri dönüşü olmayan görme kaybı sorununa yenilikçi bir yaklaşım sunmayı hedefliyor. Yaşa bağlı makula dejenerasyonu ve retinitis pigmentosa gibi fotoreseptör kaybına yol açan hastalıkları hedefleyen ve daha önce ERC Başlangıç Desteği’ne layık görülen “Retina Ağ Optoelektroniği” projesi kapsamında geliştirilen nanokristal tabanlı optoelektronik biyointerface teknolojisi, bu yeni çalışmada ilk kez doğrudan optik sinir hasarı ve rejenerasyonuna (yenilenme) uyarlanıyor.
Proje, optik sinir hasarında lokal ve hedeflenmiş bir optoelektronik müdahalenin mümkün olup olmadığını ilk kez in vivo (canlı organizma içinde) ortamda test etmeyi amaçlıyor. Yakın kızılötesi ışıkla çalışan, kablosuz ve esnek bir implant aracılığıyla, hasarlı sinirin rejenerasyonunun desteklenmesi hedefleniyor. Proje kapsamında uygulanacak deneysel çalışmalar, Koç Üniversitesi Hastanesi Göz Hastalıkları Bölümü’nden Prof. Dr. Murat Hasanreisoğlu’nun danışmanlığında, doktora sonrası araştırmacı Dr. Humeyra Nur Kaleli tarafından doktora çalışmaları sırasında optimize edilen optik sinir hasarı modelini temel alıyor. Bu model üzerinde, yakın kızılötesi ışıkla çalışan, kablosuz ve bataryasız bir optoelektronik implant aracılığıyla, hasarlı sinirin rejenerasyonunu desteklemeye yönelik lokal ve seçici fotokapasitif uyarım uygulanması hedefleniyor.
Bu proje, yaygın olarak kullanılan elektriksel uyarım yöntemlerinden farklı olarak, çevredeki sağlıklı dokulara zarar vermeden yalnızca hedeflenen bölgede etki göstermeyi amaçlıyor. Vücuda girilmeden çalışabilen bu yeni sistem, optik sinirin yenilenmesini desteklemek üzere ilk kez canlı ortamda test ediliyor. Bu yönüyle çalışma, temel bilimden doğan bir teknolojinin, gelecekte gerçek hayatta kullanılabilecek tedavilere doğru ilerlediği önemli bir eşiği temsil ediyor.
Elektronik ve kuantum teknolojilerinde hassasiyet çıtasını yükselten AURORA projesi
ERC Kavram Kanıtlama desteği alan bir diğer proje ise Koç Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği ile Fizik Bölümleri öğretim üyesi Doç. Dr. Mehmet Cengiz Onbaşlı tarafından yürütülen “Osilatör, Radar ve Uygulamalar için Akustik Ultra Yüksek Kalite Faktörlü Rezonatörler (AURORA)” başlıklı çalışma oldu. Proje, radar ve osilatör sistemlerinin temel yapı taşları olan akustik rezonatörlerin performansını ileri bir seviyeye taşımayı hedefliyor.
AURORA projesi, tamamlanmak üzere olan ERC Başlangıç Desteği kapsamında yürütülen SKYNOLIMIT projesinde elde edilen bilimsel kazanımların, bu kez uygulama ve ticarileşme potansiyeli yüksek bir teknolojiye dönüştürülmesini amaçlıyor. Günümüzde akustik rezonatörlerde kalite faktörünün (Q) ve çalışma frekanslarının aynı anda, yüksek doğruluk ve tekrarlanabilirlikle kontrol edilmesi önemli bir teknik zorluk olmaya devam ediyor. AURORA kapsamında, bu sınırlamayı aşmak üzere yapay zekâ destekli tasarım ve üretim yaklaşımları geliştirilecek.
AURORA projesiyle, bugüne kadar mümkün olmayan bir hassasiyet ve kararlılıkla çalışabilen yeni nesil ultra-yüksek kalite faktörlü (Q) rezonatörlerin geliştirilmesi hedefleniyor. Bu rezonatörlerin, daha kararlı, daha az gürültülü ve daha hassas elektronik ve haberleşme sistemlerinin önünü açması, aynı zamanda kuantum teknolojileri, kuantum sensörler ve ileri elektronik sistemler gibi stratejik alanlarda doğrudan kullanım potansiyeli yaratması bekleniyor. Proje kapsamında tasarım ve üretim süreçleri derinleştirilecek, prototip rezonatörler geliştirilecek ve teknolojinin gerçek dünya uygulamalarındaki performansı test edilecek. AURORA, devam eden aşamalarda Avrupa İnovasyon Konseyi’nin (EIC) Geçiş Fonu gibi mekanizmalar aracılığıyla uluslararası yatırım ve ek fonlara erişmeyi hedefleyerek, temel araştırmadan uygulamaya geçişte önemli bir köprü işlevi görüyor.
Öğretim Üyeleri Hakkında:
Prof. Dr. Sedat Nizamoğlu
Prof. Dr. Sedat Nizamoğlu Koç Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Bölümü öğretim üyesidir. YÖK tarafından verilen ilk Bilim Diplomasisi Ödülü’nün sahibi olan Dr. Nizamoğlu; Avrupa Araştırma Konseyi (ERC) Başlangıç ve Konsolidasyon Hibeleri’nin yürütücülüğünü üstlenmiş, ayrıca Marie Curie Kariyer Entegrasyon Hibesi ile Marie Skłodowska-Curie Avrupa Eğitim Ağı projelerini başarıyla tamamlamıştır. Biyoelektronik, optoelektronik ve nanoteknoloji alanlarındaki çalışmaları Science Advances, ACS Nano ve Nature Photonics gibi yüksek etki faktörlü dergilerde yayımlanmış; MRS Fall, SPIE Photonics West ve CIMTEC gibi uluslararası konferanslarda davetli konuşmacı olarak yer almıştır.
Doç. Dr. Mehmet Cengiz Onbaşlı
Doç. Dr. Mehmet Cengiz Onbaşlı, Koç Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği ve Fizik bölümlerinde öğretim üyesidir. Araştırma alanları manyetik, optik ve kuantum malzemeler ile bu malzemelere dayalı ileri aygıtlardır. Özellikle bu sistemlerin modellenmesi, optimizasyonu, üretimi ve testleri üzerine yürüttüğü çalışmaları; Science, Nature Materials ve Nature Electronics gibi alanın en saygın dergilerinde yayımlanmış yetmişten fazla yüksek etkili akademik yayına konu olmuştur. Bilimsel çalışmaları ERC, Avrupa Metroloji Enstitüleri Birliği (EURAMET), Amerikan Hava Kuvvetleri Bilimsel Araştırmalar Ofisi (AFOSR), TÜBİTAK, TEYDEB, TÜSEB, NVIDIA ve Bridge to Türkiye fonu tarafından desteklenmektedir. Temel bilimden doğan teknolojilerin uygulamaya ve ticarileşmeye aktarılmasına odaklanan çalışmaları kapsamında, farklı teknolojileri kapsayan çeşitli girişimlerde kurucu ve fonlayıcı ortak olarak bilimsel ve teknik katkı sağlamıştır. Daha önce kurduğu ve fonlanan İHA, uydu haberleşme ve sensör odaklı girişimlerden elde edilen deneyimin devamı olarak, bu projenin de yeni bir teknoloji girişimine dönüşmesi öngörülmektedir.
Koç Üniversitesi Hakkında
1993 yılında, en yetkin mezunları yetiştirmek, bilimin sınırlarını ilerletmek ve bu alanlarda ülkemize, insanlığa ve Türkiye’ye hizmet etmek misyonuyla kurulan Koç Üniversitesi, uluslararası düzeyde eğitim veren bir kurumdur. 22 lisans, 44 yüksek lisans ve 30 doktora programı bulunan Koç Üniversitesi’nde öğrenim gören öğrencilerin yüzde 65’i burslu olarak eğitim görmektedir. Koç Üniversitesi’nde öğrenim gören 9.000’in üzerinde öğrenci bulunuyor. Koç Üniversitesi’nin lisans ve yüksek lisans programlarından bugüne değin 20.000’in üzerinde öğrenci mezun oldu. Koç Üniversitesi, dünya standartlarında geniş laboratuvar, bilgi işlem ve araştırma olanaklarıyla, öğretim üyesi başına düşen bilimsel makale sayısında Türkiye’deki eğitim kurumlarının arasında en üst sıralarda yer alır.
ERC desteği nedir?
Avrupa Araştırma Konseyi -European Research Council (ERC)- en özgün ve yenilikçi bilimsel araştırmalara destek sağlayan, Avrupa’nın bilimsel alanda en prestijli ve tanınmış kurumudur. ERC desteği, Avrupa Birliği tarafından sağlanan diğer fonlardan farklı olarak bir araştırma grubu, kurum veya konsorsiyuma değil, tek bir araştırmacıya veriliyor. Projeyi alan kişi Avrupa çapında istediği kuruma bu projesini taşıyabiliyor. ERC projelerinin, kariyerinin farklı aşamalarındaki araştırmacılara yönelik üç programı bulunuyor. Bunlardan ilki, doktora sonrası 0-7 yıl (Starting -1,5 milyon avro); ikincisi 7-12 yıl (Consolidator – 2 milyon Avro) ve üçüncüsü de son 10 yıldır ileri düzey araştırma yapanlara (Advanced – 2,5 milyon Avro) veriliyor. Bugüne kadar ERC desteği almış dokuz araştırmacı aynı zamanda alanlarında Nobel Ödülü’ne de layık görülmüştür.
Hem ERC Desteği hem de NOBEL Ödülü alan araştırmacılar:
Serge Haroche Fizik 2012
Konstantin Novoselov Fizik 2010
James Heckman Ekonomi Bilimleri 2000
Theodor Hänsch Fizik 2005
Jean-Marie Lehn Kimya 1987
Christoforos Pissarides Ekonomi Bilimleri 2010
Sir Peter J. Ratcliffe Fizyoloji veya Tıp 2019
Alain Aspect Fizik 2022
Anton Zeilinger Fizik 2022
Edvard I. Moser Fizyoloji veya Tıp 2014
May-Britt Moser Fizyoloji veya Tıp 2014
Jean Tirole Ekonomi Bilimleri 2014
Bernard L. Feringa Kimya 2016
Giorgio Parisi Fizik 2021
Benjamin List Kimya 2021
Svante Pääbo Fizyoloji veya Tıp 2022
Ferenc Krausz Fizik 2023
Anne L’Huillier Fizik 2023
