İklim krizinden yapay zekaya, biyoteknolojiden dijital kimliğe kadar dünyanın geleceğini şekillendiren başlıklar artık yalnızca uzmanların değil, gençlerin de gündeminde. Türkiye genelinde 51 okuldan 450 öğrencinin katıldığı Future Problem Solving (FPS) Türkiye 2026 “Yaratıcı Yazarlık” kategorisinde FMV Florya Işık İlköğretim öğrencileri, küresel sorunları bilimsel temelli senaryolarla ele alarak dikkat çeken bir başarıya imza attı. 2 Türkiye 1.’liği, 1 Türkiye 2.’liği ve 1 Türkiye 3.’lüğü kazanan öğrenciler, ABD’de düzenlenecek IC 2026 Dünya Finalleri Konferansı’nda Türkiye’yi temsil etme hakkı elde etti.
Dereceye giren senaryolar, yalnızca güçlü bir hayal gücü değil; bilimsel öngörü, etik sorgulama ve sistem analizi içeriyor. 2080 yılında Tokyo’da zamanın akışı bozuluyor. Saatler geri sarıyor, insanlar bir anlığına yok oluyor, şehir altyapısı donup yeniden çalışmaya başlıyor. 2145’te İstanbul Limanı’nda tam otonom bir gemi, tanımlanamayan bir biyolojik tehdit nedeniyle karantinaya alınıyor. Başka bir kurguda yeşil gelecek vaadiyle geliştirilen bir bitki, gezegenin ekolojik dengesini altüst ediyor. Bir diğerinde ise dijital kimlik sistemi çöküyor; hastaneler, bankalar ve okullar milyonlarca insanı tanıyamıyor.
Bu senaryolar bir bilim kurgu romanından değil, FMV Florya Işık İlköğretim öğrencilerinin kaleminden çıktı. Türkiye genelinde 51 okuldan 450 öğrencinin katıldığı Future Problem Solving (FPS) Türkiye 2026 Yaratıcı Yazarlık kategorisinde okul, önemli bir başarıya imza attı. Ayşe Yanılmaz, “Bir Ekolojik Distopya” başlıklı senaryosuyla Junior Kategorisi Türkiye 1.’si oldu. Talya Tavukçu, “Kırık Zaman” adlı senaryosuyla Junior Kategorisi Türkiye 2.’liği derecesini kazanırken, Selen Maya Parla İrge, “Monolithos Pasının Uyanışı” başlıklı çalışmasıyla Middle Kategorisi Türkiye 1.’si, Alya Gülkanat ise “Boşlukta” isimli senaryosuyla Middle Kategorisi Türkiye 3.’lüğü elde etti.
Bilim Kurgu Değil, Gelecek Analizi
Yarışmanın “Yaratıcı Yazarlık” kategorisinde öğrencilerden, 20–30 yıl sonrasını bilimsel temelli bir kurgu çerçevesinde ele almaları istendi. FMV Florya Işık İlköğretim öğrencileri ise bu çerçeveyi yalnızca hayal gücüyle değil, günümüzün en kritik küresel meselelerini derinlemesine analiz ederek doldurdu.
Senaryolarda kuantum fiziği üzerinden küresel bir “zaman kırılması”, otonom sistemlerde ortaya çıkabilecek biyogüvenlik açıkları, biyoteknolojik bir bitkinin yol açtığı ekolojik çöküş ve dijital kimlik sisteminin çökmesi gibi başlıklar işlendi. Metinler, etkili anlatım dili kadar, sağlam neden–sonuç ilişkileri kurması, toplumsal etkileri analiz etmesi ve çözüm perspektifi geliştirmesiyle jüri değerlendirmesinde öne çıktı.
Disiplinli Hazırlık Süreci
Başarı, planlı ve sistemli bir hazırlık sürecinin sonucu olarak ortaya çıktı. Okulların açılmasıyla birlikte başlatılan çalışmalarda 6. ve 7. sınıf öğrencileri arasından komisyon değerlendirmesiyle adaylar belirlendi.
Eylül 2025 – Ocak 2026 döneminde her hafta düzenli bireysel ve grup çalışmaları gerçekleştirildi. Öğrenciler akademik makaleler, bilimsel içerikler ve analiz videoları üzerinden araştırmalar yaparak senaryolarını geliştirdi. Süreç, koç öğretmenler Erdinç Yakasız ve Bilal İsmail Şirin rehberliğinde yürütüldü.
Dünya Finalleri Yolunda
1974 yılında Dr. E. Paul Torrance tarafından geliştirilen Future Problem Solving programı; öğrencilerin geleceğe yönelik olası sorunları öngörmesini ve yaratıcı, analitik çözümler üretmesini hedefliyor.
Elde edilen derecelerle birlikte her iki kategoride Türkiye 1.’si ve 2.’si olan öğrenciler, koç öğretmenleriyle birlikte ABD’de düzenlenecek IC 2026 Dünya Finalleri Konferansı’na katılma hakkı kazandı. Öğrenciler ayrıca Türkiye finalleri kapsamında İzmir’de düzenlenecek törende ödüllerini alacak.
Senaryo Özetleri;
1)“Kırık Zaman: Tokyo ve İstanbul’un Sessiz Kaosu”
-Talya Tavukçu – Junior Kategorisi Türkiye 2.’liği
Senaryo, 2080 yılında Tokyo’da başlayan “zaman kırılması” fenomenini merkezine alıyor: saatlerin geri sarıldığı, insanların aniden kaybolduğu, şehir altyapısının birkaç saniyelik aralıklarla “donup çözüldüğü” bir gerçeklik. Hikâyede kuantum fiziği uzmanı anlatıcı, olayların Ryugu asteroid örnekleri ile elektromanyetik alanlar arasındaki rezonans ihtimaliyle bağlantılı olabileceğini fark ediyor; Tokyo’daki kriz aynı anda İstanbul’a da sıçrıyor. Çözüm arayışı, “Zaman Rezonans Dengeleyicisi” gibi taşınabilir bir müdahale fikrine dönüşse de senaryo, insanlığın kontrol çabasının yeni ve “öğrenen” bir kırılmayı tetikleyebileceği gerilimiyle bitiyor.
2) “Monolithos Pasının Uyanışı”
-Selen Maya Parla İrge – Middle Kategorisi Türkiye 1.’liği
Bu senaryo 2145 İstanbul Limanı’nda geçiyor ve “kusursuz teknoloji” algısının ne kadar kırılgan olabileceğini çarpıcı bir olay örgüsüyle sorguluyor. Küresel lojistiğin sinir merkezi hâline gelen limandan yola çıkan otonom kargo gemisinde, uzay istasyonu projeleri için taşınan Kafkas meşesi kütükleri ve içlerinde barındırdığı “Monolithos Pası” adlı tehlikeli mantar türü, mikrosaniyelik bir enerji dalgalanmasıyla başlayan küçük bir hata sonucu serbest kalıyor. Protokoller tanımlı patojenlerde işe yararken, “tanımsız” bir tehdidin sistem kör noktasında büyümesi; gemi mürettebatına, ardından liman ekosistemine ve kente yayılan bir krize dönüşüyor. Senaryo, biyogüvenlik–otomasyon–insan denetimi üçgeninde kritik bir soru bırakıyor: Tanımlanmayan risklere karşı “akıllı sistemler” gerçekten ne kadar akıllı?
3) “Bir Ekolojik Distopya”
-Ayşe Yanılmaz – Junior Kategorisi Türkiye 1.’liği
Metin, “Green Tomorrow” adlı bir girişimin “kontrol edilebilir ve zararsız” diye tanıtılan biyolüminesans bir bitkiyle yarattığı felaket üzerinden ilerliyor. Karantinanın gün sayımlarıyla anlatılan distopyada bitki, yayılım hızını artırmakla kalmıyor; trikomlar üzerinden salgıladığı feromon benzeri maddelerle hayvanların sinir sistemini etkiliyor, ekosistemin zincirleme çöküşünü başlatıyor. Senaryo, bilimin etik sorumluluğunu, “kontrol” iddiasının kibirle ilişkisini ve insanın yeni ekosistemde “neye razı olacağı” sorusunu güçlü bir iç sesle tartışmaya açıyor.
4) “Boşlukta”
Alya Gülkanat – Middle Kategorisi Türkiye 3.’lüğü
Senaryo, kimliğin kartlardan çiplere, oradan da bedenin ayrılmaz verisine dönüştüğü bir gelecekte, merkezi sistemin ilk kez “karar verememesi” ile başlayan toplumsal aksaklığı anlatıyor. Okul turnikesinde “Kimlik doğrulanamadı” cümlesiyle açılan hikâye; bankalar, hastaneler ve kamusal hizmetlerin aynı “askıda kalma” hâline sürüklenmesiyle büyüyor. Anlatıda, sistemin tereddüt etmemesi gereken eşiğe bilinçli bir “tutarsızlık alanı” (null identity) eklendiği fikri; güvenlik, özgürlük, görünmezlik ve sorumluluk tartışmasını keskinleştiriyor. Senaryo, “tanınmamak” ile “özgür olmak” arasındaki gerilimi, gündelik hayatın içinden yükselen bir distopyaya çeviriyor.
• Future Problem Solving (FPS) Nedir?
Future Problem Solving (FPS), öğrencilerin geleceğe yönelik olası sorunları fark etmelerini, bu sorunlara yaratıcı, analitik ve etik temelli çözümler üretmelerini amaçlayan uluslararası bir düşünme ve problem çözme programıdır. 1974 yılında Dr. E. Paul Torrance tarafından geliştirilen bu program, bugün dünyanın birçok ülkesinde öğrencilerin 21. yüzyıl becerilerini geliştirmek amacıyla uygulanmaktadır.
FPS’nin temel amacı; öğrencilerin eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme, araştırma yapma, iş birliği kurma ve karar verme becerilerini geliştirmektir. Program, öğrencileri yalnızca mevcut sorunlara değil, gelecekte ortaya çıkması muhtemel problemlere karşı da hazırlamayı hedefler. Bu sayede öğrenciler, değişen dünya koşullarına uyum sağlayabilen, çözüm odaklı ve sorumluluk sahibi bireyler hâline gelir.
